
Qurilish materiallari do'konida pereuchet
Qurilish materiallari do'konida pereuchet: tovar qop, quti, metr va litrda o'lchanadi, shuning uchun sanashdan oldin o'lchov birliklarini oldindan kelishib oling.
Qurilish materiallari do'konida "dona" so'zi ko'pincha hech narsani anglatmaydi. Tsement qopda, kafel qutida va kvadrat metrda, quvur metrda, bo'yoq chelakda va litrda, qum esa tonnada sotiladi. Hisob dasturida tovar bir birlikda, javonda esa boshqasida turadi. Sanovchi "37" deb yozganda bu 37 qutimi, 37 kvadrat metrmi yoki 37 donami, ko'pincha faqat o'zi biladi. Shuning uchun bu sohada sanash birliklarni oldindan kelishishdan boshlanadi.
Birliklarni oldindan kelishib oling
Sanashdan bir kun oldin hisobchi bilan "o'tkazish jadvali" tuzing: har bir tovar guruhi uchun hisobdagi birlik, javondagi birlik va ular orasidagi koeffitsient. Masalan:
- kafel: hisobda m², javonda quti; 1 quti = 1,44 m² (6 dona);
- tsement: hisobda kg, javonda qop; 1 qop = 50 kg;
- quvur: hisobda metr, javonda dona; 1 dona = 4 m;
- bo'yoq: hisobda litr, javonda chelak; 1 chelak = 10 l;
- gipsokarton: hisobda varaq, javonda ham varaq, o'lchami alohida yoziladi.
Sanovchi javondagi birlikda sanaydi va ko'paytirib o'tirmaydi: o'tkazishni keyin hisobchi bajaradi. Jadvalni sanash varag'iga ilova qiling, shunda ikki xil birlik bitta qatorga aralashib ketmaydi.
Qisman ochilgan qadoqlar
Qurilish materialida to'liq bo'lmagan qadoq doim topiladi. Qoida: to'liq qadoqlar va ochilgan qismi alohida yoziladi. Misol: kafel 37 ta to'liq qutida va ochilgan qutida yana 3 dona. Bitta kafel 0,24 m². Hisob: 37 × 1,44 = 53,28 m², ustiga 3 × 0,24 = 0,72 m². Jami 54,00 m². Hisobda ham 54,00 turgan bo'lsa, farq yo'q.
Tsement va quruq aralashmaning ochilgan qoplarini tarozida torting yoki hech bo'lmasa chorak aniqligida baholang: 1/4, 1/2, 3/4. "Taxminan yarim qop" degan yozuv bilan keyin hech qanday farqni tushuntirib bo'lmaydi. Ochilgan qadoqlarni bir joyga yig'ib, bitta sanovchiga bering: shunda ularni turli odamlar turlicha baholamaydi.
Uzunlik va hajm bo'yicha tovar
Quvur, profil va kabel uzunlikda hisoblanadi. Quvurni "dona × uzunlik" bilan sanang, qirqilgan qoldiqlarni esa alohida o'lchang. Qoidani oldindan kelishing: masalan, bir metrdan uzun qoldiq metr bo'yicha yoziladi, qisqasi esa chiqit hisoblanadi. Misol: hisobda quvur 120 m. Javonda 4 metrlik 26 ta to'liq quvur va uchta qoldiq: 1,5 m, 2 m va 0,8 m. Hisob: 26 × 4 = 104 m, qoldiqlardan 1,5 + 2 = 3,5 m, 0,8 m esa chiqit. Jami 107,5 m, farq 12,5 m. Bu taxminan uchta yetishmayotgan quvur, shuning uchun uni qidirish kerak. Kabel baraban o'ramida turadi: qoldiqni metr hisoblagich yoki baraban yorlig'idagi belgi bilan aniqlang. Varaqsimon tovar (fanera, gipsokarton) varaq soni va o'lchami bilan yoziladi.
G'isht va blok poddonlarda turadi. Poddonda necha dona borligini bir marta to'liq sanab tekshiring, keyin poddonlar soniga ko'paytiring. Sochma tovar (qum, shag'al) uchun hajmni o'lchash kerak: uyumning eni, bo'yi va balandligi yoki mashina kuzovining hajmi. Bu baho taxminiy, shuning uchun sochma tovarda kattaroq ruxsat etilgan farqni oldindan kelishib oling.
Partiya va ton
Kafel, bo'yoq, oboy va laminat bir xil nomda bo'lsa ham, turli partiyada rangi biroz farq qiladi. Shuning uchun partiya raqamini (kafelda "ton" va "kalibr"ni ham) sanash varag'iga yozing. Ikki partiyani bitta qatorga qo'shmang: hisobda ular bir nom bilan ko'rinsa ham, bitta xonaga ikki xil partiya sotib bo'lmaydi. Sanash natijasi qaysi partiyada qancha borligini ko'rsatsa, bu keyingi sotuvga ham yordam beradi.
Hovli va ochiq maydon
Ombor ko'pincha ochiq havoda turadi. Sanashni yorug' va yog'insiz kunga rejalashtiring. Hovlini yerga bo'r yoki lenta bilan zonalarga ajrating, poddonlarga raqam yozing. Og'ir tovar bilan ishlaganda xavfsizlikni unutmang: sanash vaqtida yuk ko'taruvchi texnika ishlamasin, baland uyumlarga chiqmang, og'ir qoplarni ko'chirish uchun alohida yuk tashuvchi ajrating. Sanovchi tovarni ko'chirmay, turgan joyida sanasin.
Xulosa
Qurilish materiallarida aniq natija oldindan kelishilgan birliklardan boshlanadi. Pereuchet jamoasi sanashdan oldin o'tkazish jadvalini hisobchi bilan kelishib oladi, ochilgan qadoqlarni alohida yozadi va natijani hisobdagi birliklarda Excel yoki 1C uchun fayl bilan topshiradi.