Kassa hisobi va sanash natijasini moslashtirish

Sanash natijasi o'z-o'zidan "to'g'ri" yoki "noto'g'ri" bo'lmaydi: u faqat boshqa raqamlar bilan solishtirilganda ma'no oladi. Do'konda tovar haqida uch joyda ma'lumot yuritiladi: kassada (nima sotildi), hisob dasturida (qancha qoldi) va javonda (haqiqatda nima turibdi). Ular bir-biriga mos kelmasa, farq paydo bo'ladi, lekin farq qayerdan kelgani sanashdan emas, davr balansidan ko'rinadi. Bu balansni tuzish unchalik murakkab emas, kerak bo'lgani faqat to'rt-besh ustun.

Davr balansi

Oldingi sanash va hozirgi sanash orasidagi davr uchun har bir pozitsiyada shu tenglik bajarilishi kerak:

boshlang'ich qoldiq + kirim − kassadagi sotuv + mijozdan qaytarish − yetkazib beruvchiga qaytarish − hujjatlashtirilgan chiqim = kutilgan qoldiq

Boshlang'ich qoldiq sifatida oldingi sanash natijasi olinadi, davr oxiri sifatida esa kassa to'xtatilgan lahza. Kutilgan qoldiq sanalgan qoldiq bilan solishtiriladi, ayirma esa haqiqiy farq bo'ladi.

Misol uchun, zaryadlovchi kabel: boshlang'ich qoldiq 120, kirim 300, kassada sotilgan 340, mijozdan qaytgani 6, yetkazib beruvchiga qaytarilgani 10, hujjat bilan chiqarilgan yaroqsizi 3. Kutilgan qoldiq: 120 + 300 − 340 + 6 − 10 − 3 = 73. Sanalgani 70, demak 3 dona kam. Tannarxi 22 000 so'm bo'lsa, farq 66 000 so'm.

Kassa va dastur bir-biriga mosmi

Balansdan oldin kassa bilan hisob dasturini o'zaro tekshiring. Birinchi tekshiruv miqdor bo'yicha: kassada 340 dona kabel sotilgan bo'lsa, dasturda ham 340 dona chiqim bo'lishi kerak. Ikkinchisi pul bo'yicha. Faraz qilaylik, kassa hisobotida davr sotuvi 184 600 000 so'm: 71 200 000 naqd va 113 400 000 terminal hamda elektron to'lovlar. Dasturda esa 184 060 000 so'm ko'rinmoqda. 540 000 so'm farq ko'pincha internet uzilganda qo'lda yozilib, dasturga kiritilmagan cheklardan chiqadi. Shu qadamni o'tkazib yuborsangiz, sotuvdagi chalkashlik sanash natijasiga kamomad bo'lib o'tadi.

Farq qayerdan paydo bo'ladi

Kassa tovarni nomi bo'yicha biladi, joyi bo'yicha emas, shuning uchun quyidagi holatlar farq beradi:

• boshqa variant (o'lcham, rang) skanerlangan: bir qatorda kamomad, boshqasida ortiqcha;
• "boshqa" yoki "erkin narx" tugmasi bilan sotilgan tovar chiqimsiz qolgan;
• to'plam sotilgan, ammo uning tarkibidagi tovarlar chiqim qilinmagan;
• chek bekor qilingan yoki qaytarilgan, tovar esa javonga qaytmagan yoki kirim qilinmagan;
• sovg'a yoki aksiya tovari berilgan, hujjat esa yo'q;
• Telegram yoki Uzum buyurtmasi yig'ilib jo'natilgan, chiqimi esa kiritilmagan.

Sababni farqning shakli ham aytib turadi. Juftlik (bir joyda minus, boshqasida plyus) odatda variant adashganini bildiradi. Yolg'iz minus esa tovar sotilgan-u, chiqim qilinmaganini yoki hujjatsiz chiqarilganini ko'rsatadi.

Misol: telefon g'ilofi "qora" bo'yicha −5, "ko'k" bo'yicha +5. Kassir bir xil shtrix-kodni bir necha marta skanerlagan, chunki ikkala rang bir xil qadoqda turadi va bitta kod ostida kiritilgan. Yechim: har bir variantga alohida kod berish.

Moslashtirish tartibi

1. Davr chegarasini aniqlang: oldingi sanash sanasi va hozirgi kassa to'xtatilgan vaqt.
2. Dasturdan har bir ustunni alohida hisobot sifatida oling: kirim, sotuv, qaytarishlar, chiqimlar.
3. Qiymati eng katta yigirmaga yaqin pozitsiya uchun balansni Excelda hisoblang.
4. Farq chiqqan qatorda ustunlarni birma-bir tekshiring: kirim hujjati kiritilganmi, sotuv to'g'ri variantga yozilganmi, qaytarish qayd etilganmi.
5. Sabab topilsa, tuzatishni hujjat bilan kiriting va qatorga sababni yozib qo'ying.

Natijani qanday o'qish kerak

Agar balans bo'yicha farq nolga yaqin bo'lsa, sanash ham, hisob ham ishonchli. Farq katta, lekin ustunlar toza bo'lsa, tovar haqiqatan yo'qolgan bo'lishi mumkin, shunda navbat ichki nazoratga keladi. Farq ustunlardan birining hujjatida topilsa, avval o'sha jarayonni tuzating, so'ng qoldiqni to'g'rilang. Qisqartirilgan moslashtirishni har oy o'tkazib turing: keyingi pereuchetga kelib barcha ustunlar tayyor bo'ladi.

Xulosa

Pereuchet natijasi kassadagi sotuv va omborga kirimlar bilan bog'langandagina "bu farq qayerdan?" degan savolga javob beradi. Pereuchet jamoasi sanash natijasini kassa to'xtatilgan lahzaga bog'lab, farqlar ro'yxati va fayl bilan topshiradi, davr balansini esa shu fayl asosida hisobchi bilan birga tuzish oson.