
Pereuchetni o'zingiz o'tkazish yoki tashqi jamoaga berish
O'zimiz sanaymizmi yoki tashqi jamoami? Ko'rinmas xarajatni hisoblang, o'z va tashqi usulning kuchli tomonlarini solishtiring va aralash variantni ko'rib chiqing.
Pereuchet vaqti yaqinlashganda egasi doim bir savolga duch keladi: o'zimiz sanaymizmi yoki tashqaridan jamoa chaqiramizmi? "O'zimiz tekin" degan fikr birinchi bo'lib kelsa-da, har doim to'g'ri chiqavermaydi. Tashqi jamoa esa ba'zan keraksiz xarajatdek tuyuladi. To'g'ri qaror his-tuyg'u bilan emas, oddiy hisob-kitob bilan qabul qilinadi. Quyida shu hisobning tartibini ko'rib chiqamiz.
O'z kuchingiz bilan: ko'rinmas xarajat
O'z xodimlaringiz bilan sanash pul sarflamaydigandek tuyuladi, aslida esa ko'rinmas xarajat bor: u hisob-kitobda ko'zga tashlanmaydi. Uni quyidagi qismlardan yig'ing:
- xodimlarning ish vaqti, ya'ni odamlar sonini soatlar soniga ko'paytirgan natija;
- dam olish kuni yoki tunda ishlagani uchun qo'shimcha haq;
- do'kon yopiq turgan yoki sekin ishlagan vaqtdagi tushmay qolgan savdo;
- charchagan va tajribasiz sanovchilar xatosi, ya'ni keyin qayta sanashga ketadigan vaqt.
Shartli misol. 6 xodim 10 soat ishlaydi, jami 60 kishi-soat. Soatiga 15 000 so'm hisoblasak, 900 000 so'm. Agar do'kon 3 soat to'liq yopiq tursa va soatiga o'rtacha 400 000 so'm savdo qilsa, yana 1 200 000 so'm tushmay qoladi. Jami 2 100 000 so'm, xatolar hisobga olinmagan. Bu raqamlar shartli: o'z do'koningiz uchun o'zingizning ma'lumotlaringizni qo'ying.
Tashqi jamoa nima beradi va nima bermaydi
Tashqi jamoa uch narsa beradi: tezlik (ko'p odam bir vaqtda ishlaydi), betaraf ko'z (ular tovarni "o'zimniki" deb ko'rmaydi) va tayyor vositalar (skanerlar, bir xil varaqlar, ikkinchi sanash tartibi). Natija hisob tizimingiz formatida, masalan, Excel yoki 1C uchun fayl bilan qaytadi.
Lekin u hamma narsani o'rningizga qilmaydi. Tovarni tartibga keltirish, hujjatlarni yopish, hisobdagi qoldiqni tayyorlash sizning ishingiz bo'lib qoladi. Farqning sababini aniqlash va hisobdan chiqarish haqida qaror qabul qilish ham sizning zimmangizda. Tashqi jamoa faktlarni to'liq va toza keltiradi, ularni tahlil qilish esa siz bilan birga bajariladi.
Qachon o'zingiz, qachon tashqaridan
O'z kuchingiz bilan sanash odatda mantiqiy, agar:
- pozitsiyalar kam va ularni sanash bir-ikki soatga sig'sa;
- tovar sizga yaxshi tanish, hisobdagi qoldiq esa ishonchli;
- xodimlar tajribali va ularni sanashdan chalg'itish savdoga zarar bermasa;
- pereuchet muntazam, kichik qismlarga bo'lib o'tkaziladi.
Tashqi jamoani o'ylab ko'rish mantiqiy, agar:
- kamomad chiqayotgan va xodimlarga bevosita ishonchsizlik bor;
- moddiy javobgar xodim almashmoqda va ikki tomon uchun betaraf guvoh kerak;
- pozitsiyalar ko'p yoki bir necha filialni bir vaqtda sanash kerak;
- sanash yil oxiri yoki tekshiruv oldida aniq muddatga to'g'ri kelishi kerak.
Aralash usul
Ko'pchilik uchun eng qulay yo'l o'rtadan o'tadi, ya'ni aralash usul. Tayyorgarlikni o'zingiz qilasiz: tovarni tartibga keltirasiz, hujjatlarni yopasiz, zonalarni belgilaysiz. Sanashni esa tashqi jamoa o'tkazadi, sizning bir-ikki xodimingiz esa kuzatuvchi va hakam sifatida qatnashadi. Boshqa variant teskarisi: siz o'zingiz sanaysiz, tashqi jamoa esa tanlab nazorat qiladi, ya'ni eng qimmat yoki ko'p yo'qoladigan guruhlarni qayta sanab, sizning natijangizni tekshiradi. Bunday tekshiruv butun sanashdan ancha arzon.
Jamoani tanlashda nimalarni so'rash kerak
Tashqi jamoa bilan kelishishdan oldin quyidagilarni aniqlang:
- Qanday vosita bilan sanaydi va farq chiqqan pozitsiyalarni ikkinchi marta tekshiradimi?
- Natijani qaysi formatda va qancha vaqtda qaytaradi?
- Shartnomada muddat, narx va maxfiylik qanday yozilgan?
- Sanash vaqtida tovar shikastlansa yoki natijada xato chiqsa, javobgarlik kimda?
- Ish tajribasidan misollar va tavsiyalar bormi?
Narx pozitsiyalar soni, maydon va vaqtga qarab belgilanadi. Aniq raqamni obyektni ko'rgandan keyingina aytish mumkin.
Tashqi jamoaga qanday tayyorlanish
Jamoani sanash kunidan kamida bir-ikki hafta oldin kelishib qo'ying: yil oxiri va mavsum oldida ular band bo'ladi. Jamoaga do'kon xaritasini, tovar guruhlari ro'yxatini, ish vaqtini va sizning tomoningizdan bitta mas'ul aloqachini bering. Hisobdagi qoldiqni sanash boshlanishidan oldin tayyorlab qo'ying. Bu uch narsa sanash kunini bir necha soatga qisqartiradi.
Xulosa
O'z kuchingiz arzon ko'rinadi, tashqi jamoa qimmat ko'rinadi, lekin haqiqiy qarorni soat, savdo va ishonch hisobi beradi. Pereuchet jamoasi to'liq sanashni ham, tanlab nazoratni ham, aralash usulni ham taklif qiladi va narxni obyektni ko'rgandan keyin aytadi.