
Zargarlik do'konida pereuchet: gramm, proba va xavfsizlik
Zargarlik buyumlari dona va gramm bo'yicha ikki tomonlama tekshiriladi: tarozini sozlang, sanashni ikki kishi ishtirokida patnis-patnis o'tkazing.
Zargarlik do'konida tovar juda kichik, lekin juda qimmat. Bitta uzukning narxi oddiy do'kondagi butun javon narxiga teng bo'lishi mumkin, shuning uchun bu yerda "yo'qolgan bitta dona" ham katta farq beradi. Bunday do'konda pereuchet ikki jihat bilan boshqalardan farq qiladi: tovar donalab ham, grammlab ham sanaladi, jarayonning o'zi esa qat'iy xavfsizlik qoidalari ostida o'tadi.
Birlik: dona va gramm birga
Zargarlik buyumi yorlig'ida odatda artikul, proba (qimmatbaho metallning tozaligi), og'irlik, o'lcham va tosh haqida ma'lumot bo'ladi. Hisobda esa har bir buyum dona va gramm bilan yuritiladi. Shuning uchun sanash ikki qismdan iborat: avval dona soni, keyin umumiy og'irlik. Faqat birini tekshirish yetarli emas. Dona soni to'g'ri bo'lib, og'irlik farq qilsa, buyumlar almashtirilgan yoki yorliq xato yozilgan bo'lishi mumkin.
Misol: hisobda bir patnisda 48 dona, jami 152,40 g turibdi. Sanoqda ham 48 dona, lekin tarozida 151,95 g. Farq 0,45 g. Yorliqlardagi og'irliklarni tarozi natijasi bilan solishtiring: bitta uzukning yorlig'ida 3,60 g, tarozida esa 3,15 g chiqdi. Demak, uzukning toshi tushib ketgan yoki yorliq boshqa uzukniki. Dona bo'yicha farq yo'q, lekin haqiqiy muammo topildi.
Juftlar, garniturlar va zanjirlar
Sirg'a juft bilan sanaladi: varaqqa "1 juft" deb yozing, yolg'iz qolgan sirg'ani esa alohida belgilang. Garnitur (uzuk, sirg'a va marjon) hisobda bir butun turgan bo'lsa, uning har bir qismini tekshiring. Ko'pincha garniturning bir qismi sotilib, qolgani vitrinada turadi. Zanjirda uzunlik ham pozitsiyani belgilaydi: 45 sm va 50 sm li zanjirning og'irligi turlicha.
Tarozi va yorliq
Sanash kuni bitta ishonchli tarozidan foydalaning: u oldindan tekshirilgan va nolga sozlangan bo'lsin, sanash davomida almashtirilmasin. Tekshirish uchun og'irligi ma'lum tekshiruv yukidan foydalaning. Yorliq og'irligi bilan tarozi natijasi orasidagi ruxsat etilgan farqni oldindan kelishib oling, masalan, 0,05 g gacha, va uni varaqqa yozib qo'ying. Bu chegaradan oshgan buyum alohida qatorga ajratiladi.
Yorliqsiz, yorlig'i uzilgan yoki o'qib bo'lmaydigan buyum ro'yxatda "yorliqsiz" deb belgilanadi. Uni aniqlash uchun tarozi, proba tamg'asi va artikul bo'yicha hisob bilan solishtirish kerak, o'zboshimchalik bilan yorliq yozish yaramaydi.
Xavfsizlik: ikki kishi, kamera, bitta patnis
Zargarlik do'konida sanash kamida ikki kishi ishtirokida o'tkaziladi. Vitrinaga mas'ul sotuvchi o'z patnislarini o'zi sanamasin: ularni boshqa xodim yoki tashqi sanovchi sanasin, sotuvchi esa yonida turib tasdiqlasin. Jarayon kameralar ko'rinishida kechsin. Telefon, sumka va ortiqcha buyumlar stoldan uzoqda qolsin.
Sanash kuni vitrina va seyf kalitlari mas'ul shaxsda bo'lsin. Har bir patnis olinganda va qaytarilganda varaqda imzo qo'yiladi. Tun uchun seyfga qo'yilgan buyumlarni ertalab, seyf ochilgan zahoti, savdo boshlanishidan oldin sanang.
Tashqaridagi va mijozlarga tegishli buyumlar
Zargarlik do'konida har doim xodimlarning qo'lida bo'lmagan buyumlar ham bo'ladi:
- mijoz ko'rish uchun olib ketgan, hali qaytarilmagan buyumlar;
- ustaxonaga ta'mirlash yoki o'lchamini o'zgartirishga berilgan buyumlar;
- mijozning o'z buyumi: u ta'mirga qabul qilingan va do'konga tegishli emas;
- ishlab chiqaruvchidan komissiyaga olingan buyumlar.
Har bir toifa alohida ro'yxatda turishi kerak: buyum nomi, og'irligi, kim va qachon olib ketgani. Mijozning o'z buyumi hech qachon do'kon qoldig'iga qo'shilmaydi. Ro'yxatdagi har bir buyumning joyi sanash kuni aniq bo'lishi kerak.
Dona bo'yicha farq va gramm bo'yicha farq
Zargarlikda dona bo'yicha farqqa chidab bo'lmaydi: yo'qolgan dona darhol tekshiriladi, qaysi patnisdan, qachon, kim ishlaganida yo'qolgani aniqlanadi. Gramm bo'yicha kichik farq esa tarozi xatosi, tosh tushishi yoki yorliq xatosi sababli chiqishi mumkin. Shuning uchun dona va gramm farqlarini ikki alohida ro'yxatda yuriting va ularga turli darajadagi e'tibor bering.
Xulosa
Zargarlik do'konida sanash dona va gramm bo'yicha ikki tomonlama tekshiruv, qat'iy xavfsizlik va tashqaridagi buyumlar ro'yxatiga tayanadi. Pereuchet jamoasi zargarlik do'konini ikki kishilik tartibda, patnislar bo'yicha sanaydi, farqlarni dona va gramm kesimida ko'rsatadi va natijani Excel yoki 1C uchun fayl bilan topshiradi.